1. Blog

Schody wewnętrzne - jakie wybrać?

Podziel się

Redakcja
18.12.2019

Schody to jeden z ważniejszych elementów dekoracyjnych każdego domu - ze względu na swoje rozmiary, szybko przykuwają wzrok gości. Warto więc zadbać, aby swoim wyglądem zachwycały. Prócz eleganckiego designu, ważna jest również ich praktyczność - muszą być wygodne, a co najważniejsze bezpieczne. Tak wysokie wymagania sprawiają, że wybór odpowiednich schodów nie jest łatwy.

Jakie schody wewnętrzne najlepiej sprawdzają się w domu? Z jakiego materiału powinny być wykonane? Jak zapewnić bezpieczeństwo domowników przy wyborze schodów? Odpowiedzi na te pytania stanowią spore wyzwanie dla osób budujących dom. Poniżej podpowiadamy, jakie schody wybrać do domu.

Rodzaje schodów - ze względu na konstrukcję

Nowoczesne schody prócz posiadania praktycznej funkcji łączenia poszczególnych poziomów domu, pełnią również bardzo ważną rolę aranżacyjną. Ze względu na swój rozmiar stanowią ważny element dekoracyjny. Na rynku dostępnych jest kilkanaście rodzajów schodów, które przede wszystkim różnią się konstrukcją. 

Schody wewnętrzne jednobiegowe

Schody jednobiegunowe to schody posiadające jeden prosty bieg i składające się ze stopni o jednakowej szerokości. Wbrew pozorom, ten rodzaj konstrukcji zabiera sporo miejsca, dlatego nie sprawdzi się w pomieszczeniach o niewielkich rozmiarach. Idealnie wkomponują się natomiast w domach o niskich kondygnacjach, ale z dużym salonem, gdzie elegancko uzupełnią aranżację wnętrza.

Schody jednobiegowe skutecznie połączą również parter z antresolą, co jest w ostatnim czasie rozwiązaniem bardzo popularnym. Warto pamiętać, że ten rodzaj konstrukcji wymaga zastosowania nieparzystej liczby schodów, ponieważ zapobiega to nieprzyjemnemu stąpnięciu po wejściu na górę.

Prosta budowa schodów, a także fakt, że wszystkie stopnie mają jednakową szerokość sprawiają, że można je wykonać przy pomocy dowolnego materiału. Doskonale sprawdzi się drewno, betonowe prefabrykaty, a także szkło. Właściciele lub inwestorzy mają również spory wybór rodzajów balustrad oraz poręczy - nie muszą być one zagięte, co jest sporą oszczędnością. Zakup gotowych elementów jest znacznie tańszy, niż tych robionych na zamówienie.

Szukasz małego mieszkania w stolicy Małopolski? Sprawdź: kawalerki na sprzedaż Kraków

Schody wewnętrzne proste z jednym zabiegiem

Proste schody z jednym zabiegiem charakteryzują się umieszczeniem w dolnej części kilku stopni zabiegowych. Pozostałą część stanowią już schody tworzące prosty bieg. Swoim rozmiarem zajmują one dokładnie taką samą przestrzeń, jak schody jednobiegowe, jednak charakterystyczny kształt pozwala lepiej wykorzystać ograniczone miejsce. Między innymi dlatego, rozwiązanie to doskonale sprawdzi się również w mniejszych pomieszczeniach.

Same stopnie zabiegowe, ze względu na różną szerokość, są dużo mniej wygodne w użytkowaniu, ale są atrakcyjniejsze w odbiorze wizualnym. Doskonale sprawdzą się jako schody w salonie, a także jako schody na antresolę. Podobnie, jak schody jednobiegowe mogą być wykonane z różnego rodzaju materiałów.

Ogromną zaletą tego rodzaju konstrukcji jest pozostawienie sporej przestrzeni pod schodami. Jest to doskonałe miejsce na zlokalizowanie schowka lub niewielkiej toalety.

Schody wewnętrzne dwubiegowe ze spocznikiem

Schody dwubiegunowe ze spocznikiem to rozwiązanie, które doskonale sprawdzi się w domach zamieszkiwanych przez osoby starsze oraz dzieci. Tego rodzaju konstrukcja odznacza się dużą wygodą użytkowania, a także bezpieczeństwem, jakie gwarantuje użytkownikom.

W schodach dwubiegowych, górny bieg usytuowany jest równolegle do dolnego. Między nimi znajduje się spocznik, który jest usytuowany prostopadle do obu biegów. Schody dwubiegowe są rozwiązaniem bardzo praktycznym. Doskonale sprawdzą się zarówno w przestrzeniach otwartych, jak i tych, które są zamknięte ścianami.

Ich konstrukcja zajmuje wprawdzie więcej miejsca niż jednobiegowa, ale dzięki temu są wygodniejsze w użytkowaniu. Dodatkową zaletą są stopnie o jednakowej szerokości, które ułatwiają wspinanie się po schodach.

Zobacz również: oferty mieszkań na wynajem w Białymstoku

Schody wewnętrzne trójbiegowe

Schody trójbiegowe to rodzaj schodów, których konstrukcja potrzebuje dużo miejsca. Jest to jednak rozwiązanie bardzo wygodne przy kondygnacjach wysokich, a także powszechnie stosowane w domach z półpiętrem. Schody trójbiegowe można spotkać również w salonach, które posiadają dwie kondygnacje.

Spośród innych rozwiązań, schody wewnętrzne trójbiegowe wyróżnia styl i charakter. Umieszczenie w salonie schodów trójbiegowych nadaje wnętrzu elegancji, a także reprezentacyjnego wyglądu. Szczególnie pięknie wyglądają one w otwartych przestrzeniach, gdzie nie tylko stanowią element dekoracyjny, ale również same w sobie są atrakcją. Charakteryzują się również dużą wygodą użytkowania, dzięki czemu bez trudu mogą z nich korzystać dzieci, czy też osoby starsze.

Schody trójbiegowe mają jednak pewne ograniczenia. Przede wszystkim, do ich zamontowania potrzebne jest sporo miejsca. Ze względu na swoją rozległą konstrukcję nie sprawdzą się w mieszkaniach oraz domach, które posiadają niewielkie pomieszczenia. Schody wewnętrzne trójbiegowe to rozwiązanie bardzo kosztowne. Tego rodzaju schody posiadają dużo elementów, które muszą zostać poddane wykończeniu, co sprawia, że przy ich zakupie trzeba liczyć się ze sporym wydatkiem.

Schody wewnętrzne spiralne

Schody spiralne to zdecydowanie najbardziej ekstrawagancki rodzaj schodów. Ich bieg wpisany jest w kształt koła, a stopnie mają kształt klinów, które mocowane są węższym bokiem w słupie lub ścianie nośnej. Ponieważ schody kręcone zajmują stosunkowo niewiele miejsca, doskonale nadają się do małych domów.

Warto jednak pamiętać, że ze względu na swoją budowę schody spiralne są dosyć strome, dlatego najlepiej stosować je tam, gdzie nie będzie potrzeby korzystania z nich kilka razy dziennie. Wchodzenie po spirali jest mało wygodne, męczące, a także mało bezpieczne - nawet jeśli zamontowana zostanie specjalna spiralna. Nie zaleca się umieszczania ich w domach, gdzie mieszkają małe dzieci, ponieważ mogą mieć one problemy z ich pokonywaniem.

Schody spiralne są stosunkowo niedrogim rozwiązaniem. Bez trudu można nabyć ich gotowe elementy, które są finalnie montowane na etapie wykańczania domu. Popularną opcją jest również przygotowywanie schodów spiralnych na zamówienie, z czego chętnie korzystają właściciele mniejszych domów, czy też mieszkań dwupoziomowych.

Schody wewnętrzne spiralne

Źródło zdjęcia: https://kb.pl/


Schody zabiegowe

Schody zabiegowe to jeden z najczęściej wybieranych kształtów przy budowie schodów w domu. Zachwycają przede wszystkim swoją formą, która prezentuje się bardzo nowocześnie. Dodatkowo zajmują stosunkowo mało miejsca, co sprawia, że schody zabiegowe są rozwiązaniem bardzo praktycznym.

W praktyce to nic innego, jak schody dwubiegowe, które zamiast spocznika posiadają kilka stopni w kształcie klina. Są one szersze od strony ściany i zwężają się krawędzią w centralnej części, przez co nie można tam wygodnie postawić stopy. Ich budowa sprawia, że mogą być mniej komfortowe w użytkowaniu, szczególnie na początku fazy wchodzenia.

Chciałbyś zamieszkać w Trójmieście? Sprawdź nasze propozycje: https://gethome.pl/mieszkania/na-sprzedaz/trojmiasto/

Schody wachlarzowe

Schody wachlarzowe to rodzaj konstrukcji, która robi ogromne wrażenie. Ich nazwa pochodzi od usytuowania poszczególnych stopni, które rozchodzą się jak wachlarz. Ich kształt przypomina trapez, którego elementy rozmieszczone są na planie łuku. Całość wygląda bardzo atrakcyjnie, stanowiąc ważny punkt aranżacji domu czy mieszkania.

Warto jednak zaznaczyć, że schody wachlarzowe nie są przeznaczone do każdej powierzchni. Ich konstrukcja wymaga wykorzystania bardzo dużej przestrzeni, a także centralnego usadowienia w danym pomieszczeniu. Nawet w przypadku większych salonów, schody wachlarzowe będą stanowi centralny punkt wystroju.

Inne typy konstrukcji schodów

Przeglądając propozycje projektantów i producentów schodów znaleźć można kilka dodatkowych typów konstrukcji. Dostępne są między innymi:

  • schody strychowe,
  • schody na poddasze,
  • schody modułowe,
  • schody młynarskie,
  • schody wspornikowe,
  • schody policzkowe,
  • schody kacze,
  • schody półkowe,
  • schody samonośne,
  • schody wiszące,
  • schody spocznikowe.

Tak szeroki wybór schodów wewnętrznych to dobra wiadomość dla właścicieli domów oraz mieszkań dwupoziomowych, którzy mogą dowolnie dobierać rodzaj schodów i dopasowywać je do wystroju nieruchomości.

Rodzaje schodów - ze względu na materiał wykonania

Poszczególne typy schodów różnią się między sobą nie tylko kształtem oraz typem konstrukcji, ale również materiałem, z którego zostały wykonane. Tutaj do wyboru są cztery podstawowe typy budulców: drewno, szkło, beton oraz stal. Czym charakteryzują się poszczególne rodzaje schodów? Sprawdzisz poniżej.

Drewniane schody

To zdecydowanie najpopularniejszy materiał wykorzystywany do produkcji schodów wewnętrznych. Drewno łączy w sobie właściwości użytkowe z eleganckim wyglądem, dzięki czemu drewniane schody stanowią ważny element dekoracyjny, jednocześnie o bardzo praktycznym charakterze.

Właścicieli domów i mieszkań dwupoziomowych przekonuje przede wszystkim ich naturalność. Obecność drewna we wnętrzu pozwala stworzyć przyjazny mikroklimat, dzięki któremu spędzanie czasu w danym pomieszczeniu sprawia więcej przyjemności. Dodatkowo, drewniane schody doskonale łączą się z innymi materiałami jak szkło, czy też beton. Wykorzystanie tych trzech składników pozwoli otrzymać industrialny styl, który cieszy się w ostatnich latach ogromną popularnością.

Ogromną zaletą drewnianych schodów jest możliwość wyboru odpowiedniego modelu, w zależności od własnych upodobań i preferencji. Na rynku dostępne są rozwiązania, które powstają przy wykorzystaniu różnych gatunków drzewa (np. schody dębowe, schody jesionowe), a także różnych form konstrukcyjnych (np. schody drewniane zabiegowe) przez co schody zmieniają swój wygląd, kolor i charakter.

Wykorzystanie jasnych odcieni pozwoli rozświetlić ciemniejsze pomieszczenia, a bardziej wyraziste kolory schodów doskonale wyeksponują je na tle innych elementów aranżacji. Samo drewno jest materiałem przyjemnym w dotyku, a jednocześnie bardzo wytrzymałym. Inwestycja w schody drewniane to gwarancja spokoju na długie lata, ponieważ rzadko dochodzi do sytuacji, kiedy konieczna jest ich wymiana.

Nie jest to jednak rozwiązanie pozbawione jakichkolwiek wad. Warto pamiętać, że drewniane schody są produktem stosunkowo drogim. W wielu przypadkach konieczne jest tworzenie elementów na zamówienie, dlatego należy pomyśleć o ich montażu stosunkowo wcześnie. Czas oczekiwania może osiągnąć nawet kilka tygodni.

Samo drewno jest materiałem podatnym na działanie wilgoci, dlatego lepiej zrezygnować z tego rozwiązania w mieszkaniach, gdzie jego poziom jest wysoki. W przypadku drewnianych schodów bardzo ważna jest również odpowiednia konserwacja, ponieważ bez niej schody nie przetrwają długich lat.

Schody wewnętrzne drewniane

Źródło zdjęcia: https://kb.pl/


Szklane schody

Szkło jest bardzo modnym materiałem wykończeniowym, który doskonale sprawdza się przede wszystkim w nowoczesnych wnętrzach. Szklane konstrukcje dodają wnętrzom lekkości, a także zapewniają lepsze naświetlenie. Jednak nie tylko względy dekoracyjne powinny skłonić do bliższego przyjrzenia się tego rodzaju schodom.

Schody wykonane ze szkła to rozwiązanie bardzo funkcjonalne. Szerokie stopnie o antypoślizgowej powierzchni sprawiają, że korzystanie z nich będzie bardzo wygodne. Szklane elementy tworzone są z klejonych warstw materiału, najczęściej dwóch lub trzech. Zapewnia to wytrzymałość konstrukcji, która nie wymaga napraw lub wymian przez długie lata.

Gdzie sprawdzą się szklane schody? Rozwiązanie to jest powszechnie wykorzystywane w biurach, hotelach, pensjonatach oraz budynkach użyteczności publicznej, ale coraz częściej znajduje swoje zastosowanie także w nowoczesnych domach jednorodzinnych.

Ogromną zaletą szkła jest możliwość tworzenia dowolnych kształtów oraz rozmiarów elementów, dzięki czemu z łatwością można dopasować schody do swojego pomysłu na aranżację mieszkania, czy też domu. Materiał ten daje również spore możliwości dekoracyjnych, ponieważ szkło doskonale łączy się ze stalą, betonem oraz drewnem.

Szczególnie dużą popularnością cieszą się szklane schody, które są dodatkowo wyposażone w stalowe balustrady. Całość prezentuje się lekko, elegancko i nowocześnie, a przy tym jest to bardzo praktyczne rozwiązanie.

Podstawową wadą szklanych schodów jest ich mała odporność na uszkodzenia mechaniczne. Materiał stosunkowo łatwo pęka, a wymiana poszczególnych elementów może być bardzo kosztowna. Dodatkowo taka powierzchnia jest narażona na  brudzenie. Czyszczenie szklanych schodów jest przy tym czasochłonne i wymaga zastosowania odpowiednich detergentów, które są kosztowne.

Betonowe schody

Za montażem schodów żelbetonowych przemawia przede wszystkim ich stabilność, która gwarantuje duże bezpieczeństwo. Sam materiał, który jest wykorzystywany podczas ich budowy jest również bardzo praktyczny. Nie jest podatny na uszkodzenia mechaniczne, ani na działanie środków chemicznych.

Do powierzchni schodów żelbetonowych nie przywiera kurz i brud, a utrzymanie ich w czystości nie wymaga większych nakładów pracy. Dodatkowo beton posiada wiele właściwości dekoracyjnych. Ostatnie lata to prawdziwy boom na jego wykorzystanie w sferze mieszkaniowej. Coraz częściej znajduje on swoje zastosowanie przy aranżacji salonów lub sypialni, ale równie dobrze sprawdzi się w kuchniach i łazienkach. Idealnym uzupełnieniem takich wnętrz są betonowe schody.

Projektanci i architekci doceniają chłód oraz minimalistyczny wygląd betonowych powierzchni. Dodatkowo materiał doskonale komponuje się z drewnem oraz metalem, tworząc niesamowity charakter pomieszczeń.Co ważne, schody betonowe są projektowane już etapie planowania budowy, dzięki czemu można z nich korzystać już w stanie surowym domu.

W przypadku innych materiałów, schody powstają dopiero w późniejszym czasie. Często jest to głównym powodem późniejszego wprowadzenia się do domu lub mieszkania. Największą wadą schodów betonowych jest trudność ich budowy. Według wielu analiz, nawet 90% wylewek jest wykonanych nieprawidłowo. Efektem tego mogą być różne rozmiary poszczególnych stopni, co znacząco utrudnia ich użytkowanie.

Dodatkowo, sam beton może nie komponować się z pomysłem na aranżację wnętrza, przez co konieczne będzie stosowanie dywaników na schody lub specjalnych nakładek na schody.

Stalowe schody

Przez długie lata, stalowe schody kojarzone były głównie z budynkami przemysłowymi. Obecnie coraz częściej znajdują zastosowanie w budownictwie mieszkaniowym. Wynika to przede wszystkim ze zmieniających się trendów i rosnącej popularności wykorzystania stali. Fani takich konstrukcji doceniają przede wszystkim ich surowość, industrialny charakter oraz łatwość kształtowania.

Ogromną zaletą jest także wytrzymałość materiału, który nawet po wielu latach użytkowania nadal prezentuje się bardzo dobrze, a co najważniejsze - ciągle prezentuje pierwotny stan.

Do produkcji stalowych schodów najczęściej wykorzystuje się stal kwasoodporną, stal nierdzewną oraz aluminium. Wszystkie te materiały cechują się dużą solidnością i wytrzymałością, dzięki czemu nie są tak podatne na zniszczenia, jak schody drewniane czy schody szklane. Ze względu na łatwość kształtowania ich powierzchni, można przygotować dowolny format schodów, tworząc m.in. schody spiralne.

Sama stal nie wymaga tak dużej uwagi jak drewno, czy też szkło. Nie oddziałują na nią warunki atmosferyczne, dlatego stal doskonale sprawdzi się jako materiał na schody zewnętrzne. Ze stalowych schodów łatwo usunąć zabrudzenia i kurz, a samo utrzymanie ich w czystości nie pochłania wiele czasu.

Niestety również schody metalowe posiadają swoje wady. Przede wszystkim ich powierzchnia jest mało elastyczna, co zmniejsza komfort ich użytkowania, szczególnie jeśli pokonujemy je kilka razy dziennie. Dodatkowo sama stal jest materiałem bardzo hałaśliwym, przez co użytkowanie takich schodów jest dosyć głośne.

Przeczytaj także: Jakie okna do domu wybrać?

Inne materiały, wykorzystywane przy budowie schodów

Oczywiście stal, drewno szkło oraz stal nie są jedynymi materiałami, które są wykorzystywane do produkcji schodów. Wyróżniamy również:

  • schody z płytek,
  • schody z kamienia,
  • schody granitowe,
  • schody ażurowe,
  • schody z paneli,
  • schody dywanowe,
  • schody z kostki,
  • schody marmurowe.

W ofercie producentów schodów wewnętrznych znaleźć można również rozwiązania, przy których łączone są dwa rodzaje materiałów. Takim przykładem mogą być schody metalowo-drewniane.

Schody z balustradą czy bez?

Balustrada to nie tylko praktyczny element schodów, ale również ważny element dekoracyjny. Jednak w nowoczesnych aranżacjach, projektanci świadomie rezygnują z ich obecności. Jakie są zalety i wady obu rozwiązań?

Za montażem balustrad przemawiają przede wszystkim względy praktyczne. Jest to rozwiązanie zapewniające większą wygodę, a także bezpieczeństwo użytkowania. Poruszanie się po takich schodach jest dużo bardziej komfortowe, dlatego warto korzystać z balustrad w przypadku domów zamieszkiwanych przez dzieci oraz osoby starsze.

Praktyczność nie jest jedyną zaletą balustrad, posiadają one również sporo zalet dekoracyjnych. Przykładem takiego rozwiązania może być balustrada wykonana z prostokątnych elementów wykonanych ze stali. Wykorzystanie do jej pomalowania czarnych odcieni farby uwydatni charakter schodów.

Ciekawie prezentuje się również wykorzystanie drewna w postaci cienkich rurek. Ciepło tego materiału doskonale komponuje się z takimi materiałami jak szkło, beton, czy też stal.

Nie brakuje jednak zwolenników rezygnowania z balustrad. Taka forma najczęściej pojawia się w nowoczesnych mieszkaniach, które projektowane są przez zwolenników minimalizmu. Przy wyborze tego wariantu, warto pamiętać o kilku zasadach. Przede wszystkim należy zapewnić schodom oparcie o ścianę. Jej powierzchnia będzie stanowiła naturalną formę oparcia podczas korzystania ze schodów. Można również skorzystać z montowanych w ścianach uchwytach.

Oba rozwiązania prezentują się bardzo elegancko. Przy podejmowaniu ostatecznej decyzji, warto brać pod uwagę przede wszystkim względy praktyczne. Przy małych dzieciach konieczna będzie budowa schodów z balustradą lub stosowanie specjalnych barierek zabezpieczających na schody. W innym wypadku, można bez przeszkód zamontować schody bez balustrad, które nadadzą wnętrzu lekkości i nowoczesności.

Wybór schodów do domu - na co zwrócić uwagę?

Ogromna liczba dostępnych możliwości sprawia, że wybór odpowiedniego rodzaju schodów nie jest zadaniem prostym. Pod uwagę należy brać co najmniej kilka parametrów. Na co zwrócić uwagę przy wyborze schodów do domu? Sprawdzisz poniżej.

Jakość wykonania

Niezależnie, od tego czy decydujemy się na wybór schodów prefabrykowanych, schodów drewnianych, schodów modułowych, czy też schodów szklanych, warto zwrócić uwagę na solidność ich wykonania. Schody powinny charakteryzować się odpowiednią nośnością, która zapewni bezpieczeństwo użytkowania. Najlepiej sprawdzą się schody robione na indywidualne zamówienie. Ich parametry zostaną dobrane indywidualnie do wymogów klienta.

Użytkownicy

Rodzaj schodów powinien być dopasowany również do użytkowników, którzy będą z nich korzystać. Jeśli w domu znajdują się dzieci lub osoby w podeszłym wieku, konieczny jest wybór rozwiązania, które ułatwi im poruszanie się po stopniach, a jednocześnie - zapewni bezpieczeństwo. Takimi przykładem mogą być schody dwubiegowe z balustradą.

Aranżacja wnętrza

Jak wskazaliśmy wyżej, schody pełnią nie tylko zadanie praktyczne, ale są również stanowią ważny element dekoracyjny. Z tego powodu, zarówno ich kształt, jak i materiał, z którego są wykonane powinien być dopasowany do danego wnętrza. Przy nowoczesnym stylu - najlepiej sprawdzą się schody szklane bez balustrady, do industrialnych wnętrz będą pasować betonowe schody z metalowymi elementami, natomiast w stylu skandynawskim idealnie odnajdą się schody drewniane.

Są to jednak uniwersalne przykłady. Wybór odpowiedniego rodzaju schodów zależy m.in. od potrzeb użytkowników, ich preferowanego stylu czy charakteru wnętrza.

Wielkość pomieszczenia

Schody w domu czy mieszkaniu dwupoziomowym najczęściej zajmują centralną pozycję. Dobór ich rodzaju powinien być podyktowany jego wielkością. Dotyczy to przede wszystkim mniejszych miejsc, gdzie wiele typów konstrukcji schodów zwyczajnie się nie zmieści. Doskonale sprawdzą się w nich natomiast schody spiralne lub schody jednobiegowe, które zajmują stosunkowo mało przestrzeni.


Wybór odpowiedniego typu schodów do domu jest sporym wyzwaniem. Warto jednak poświęcić mu więcej czasu, ponieważ dobrze dobrany typ konstrukcji, a także materiał zapewnią schodom trwałość i wytrzymałość na długie lata.

Redakcja

Wiadomości - Nieruchomości - Finanse

O autorze

Redakcja portalu GetHome.pl to zespół, który dba o najwyższą jakość treści pod kątem merytorycznym. Z pasją tworzymy wartościowe teksty, które pomagają naszym czytelnikom oraz stanowią dla nich inspirację i źródło wiedzy. Główną tematyką artykułów jest branża nieruchomości: budownictwo, finanse, aranżacje i projekty wnętrz, rynek pierwotny i wtórny itd. Staramy się także przedstawić wiele informacji przydatnych poszukującym mieszkania czy domu w danej lokalizacji.

Znajdź i zamieszkaj

GetHome to pierwszy w Polsce portal z ofertami nieruchomości na sprzedaż i wynajem, który zapewnia maksymalną przejrzystość dla użytkownika – z dokładną lokalizacją, bez duplikatów ofert i reklam! Portal prezentuje ogłoszenia sprzedaży i wynajmu mieszkań oraz domów z rynku pierwotnego oraz wtórnego dając internautom bezpośredni kontakt do osób odpowiedzialnych za konkretne oferty.